Een waaier aan muziekstukken in de Russisch-Orthodoxe traditie: dat was het programma waarin projectkoor Cappella ad Fluvium en het Nijmeegs Blazers Ensemble elkaar in het najaar 2019 muzikaal ontmoetten.

In het project ‘Russische Grootmeesters’ vertolkten we muziek waarin de Russisch-Orthodoxe tradities worden gecombineerd met een vernieuwende kijk op orthodoxe kerkmuziek. Gezamenlijk voerden Cappella ad Fluvium en het Nijmeegs Blazers Ensemble de zelden uitgevoerde Mis voor gemengd koor en dubbel blaaskwintet uit.

Naast de Mis van Stravinsky bevatte het programma onder andere werken voor koor a capella van Tsjaikovski, Rachmaninov en Schnittke, van wie respectievelijk delen uit de Liturgie van Sint Johannes Chrysostomus, delen uit de beroemde Vespers en de Drie geestelijke gezangen werden uitgevoerd.

Ook het werk Dixtuor van de Franse componist Claude Arrieu dat het Nijmeegs Blazers Ensemble aanvullend ten gehore bracht, is in dezelfde traditie geschreven.

 

 

 

De concerten vonden plaats op 26 oktober in de Vredebergkerk in Oosterbeek en op 3 november in de Antonius van Paduakerk te Nijmegen. De muziek kwam in beide kerken prima tot zijn recht.

Door de Stichting Oude Gelderse Kerken, die dit jaar haar 45-jarig jubileum viert, werden wij in de gelegenheid gesteld een extra editie van dit programma uit te voeren. Dit gebeurde op 27 oktober in de Walburgiskerk te Zutphen. Een prachtige kerk met een grote akoestiek.

 

 

 

 

2016-CAF-Stabat-Mater.jpg - 109,98 kB

 

Cappella ad Fluvium presenteerde tijdens de Lijdenstijd van 2016 een programma met schrijnende werken van Boheemse meesters. Centraal stond het beroemde Stabat Mater van František Ignác Antonín Tůma (1704-1774). Een ander sleutelstuk van dit programma was de Johannes Passion van Christoph Demantius (1567-1643). Deze tijdgenoot van Monteverdi schreef een zogenaamde motetpassie, waarin het bekende verhaal wordt verteld in een zesstemmig motet in drie delen. Verder klinkt er nog een keus uit Zelenka’s responsoriën voor de goede week. Bach bewonderde Zelenka (1679-1745) om zijn fijnzinnige contrapunt en rijke harmonieën. Het programma wordt compleet gemaakt met het Miserere van Gallus (1550-1591). Indrukwekkende muziek, waarin de grote Boheemse barokcomponisten het lijden van Christus zo intens schilderen.

En dit alles klonk in twee rijk geornamenteerde kerken: de St. Bernulphus in Oosterbeek met de kruiswegstaties van Toorop, en de Cenakelkerk in Heilig Landstichting met haar vroeg-Christelijke mozaïeken.


Het programma werd uitgevoerd met een een koor van 24 zangers SATB en basso continuo (Eelco Kooiker, kistorgel en Martijn Verbrugh, viola da gamba)


De concerten vonden plaats op zaterdag 12 maart 2016 in de Bernulphuskerk, Oosterbeek en op zondag 13 maart 2016 in de Cenakelkerk, Heilig Land Stichting

 

 

In de periode tussen Kerst en Pasen zijn de dagen kort. De langste nacht is weliswaar achter de rug, maar de dag heeft nog moeite om ons bestaan weer voluit in het licht te plaatsen. Reden voor Cappella ad Fluvium om het licht op te zoeken en in al haar facetten en toonaarden te bezingen. Licht kan nieuw zijn, verwachtingen scheppen en hoop geven. Licht kan ook verduisterd worden. Dat roept verlangens op naar verlichting van het bestaan, of, meer nog, naar uitzicht op het eeuwige licht.

Componisten van alle tijden zijn geïnspireerd door het licht, zowel vanuit een religieus besef als vanuit wereldlijke ervaringen. Oud, romantisch, modern: LUX is van alle tijden en van alle stijlen.


Dit programma van Cappella ad Fluvium bestond uit prachtige muziek van de Engelse componisten Whitacre, Stanford, Sheppard, Taverner, Tallis, Vaughan Williams en White, de Letse Ešenvalds en de Nederlandse musicus en componist Ad de Jong, van wie wij het stuk Via Lucis uitvoerden.
Geestelijke en wereldlijke teksten wisselden elkaar af. Het programma was een combinatie van oude en hedendaagse muziek.


Concerten waren op 3 maart 2018 in Oosterbeek (Bernulphuskerk) en 4 maart 2018 in Beek bij Nijmegen (Bartholomaeuskerk).

 

 

Cappella ad Fluvium voerde in maart en mei 2019 een programma uit met juweeltjes uit de Engelse anthem-traditie vanaf de 16e eeuw tot nu. Anthems zijn composities in de Engelse kerkmuziek voor koor, met of zonder solopartijen, a cappella of met instrumentale begeleiding.

Nadat koning Henry VIII van Engeland na langdurige onmin met de paus in 1533 een nieuwe kerk stichtte met zichzelf aan het hoofd, vonden er grote veranderingen in de kerkmuziek plaats. De Anglicaanse traditie was geboren. Vanaf het begin werd de anglicaanse koormuziek gekenmerkt door een melodieuze stijl en prachtige samenklanken tussen de verschillende stemmen. De muziek illustreerde vaak de inhoud van de tekst. Tot op de dag van vandaag onderscheidt de Engelse koormuziek zich met een heel eigen karakter van de koormuziek van het Europese continent.

In ons programma Faire is the heaven presenteerden wij een bloemlezing uit deze prachtige traditie met zowel a cappella werken als stukken voor koor en orgel. Op het programma stonden werken van o.a. Orlando Gibbons, Thomas Tallis, Robert Parsons en Thomas Thomkins uit wat wel de Gouden Eeuw van de Engelse kerkmuziek wordt genoemd. Henry Purcell ontbrak uiteraard ook niet.

Van Edward Bairstow, John Ireland, Edgar Bainton en John Sanders brachten we werken voor koor en orgel ten gehore.

De orgelbegeleiding was bij Wim Roelfsema in kundige handen.

Ten slotte kwamen nog een aantal a capella werken uit de periode van eind 19e eeuw tot de huidige tijd aan bod van componisten als Hubert Parry, William Walton en de hedendaagse Paul Mealor.

 

Concerten

De concerten vonden plaats op 16 maart in de Grote Kerk te Velp en op 24 maart in de Antonius van Paduakerk te Nijmegen. De muziek kwam in beide kerken prima tot zijn recht.

Door de Stichting Oude Gelderse Kerken, die dit jaar haar 45-jarig jubileum viert, werden wij in de gelegenheid gesteld dit programma nogmaals uit te voeren. Dit gebeurde op 18 mei in de Sint Lambertuskerk te Kerk-Avezaath. Een prachtige kerk met opnieuw een mooi orgel en een prima akoestiek.

 

 

500 jaar Reformatie herdacht

In het kader van het internationale gedenkjaar 500 jaar reformatie bracht Cappella ad Fluvium in 2017 een prachtig project: ‘Réforme en Révolte!’ Daarin volgden we op een muzikale manier de weg waarop de reformatie via Zwitserland en Frankrijk naar Nederland is gekomen. Dit project werd ondersteund door de Waalse Kerken wier voorouders op dezelfde weg vanuit Frankrijk naar Nederland vluchtten.

In 1517, nu 500 jaar geleden, publiceerde Maarten Luther zijn 95 stellingen, al heeft hij ze vast niet op de legendarische kerkdeur van de slotkapel in Wittenberg gespijkerd. Deze ‘opstand’ vormde de inzet van grote religieuze, politieke, maatschappelijke én muzikale veranderingen. Voor Luther was de muziek een belangrijk element om zijn ideeën te verspreiden; hij schreef daarvoor teksten, melodieën en zelfs een enkel motet.

Ook in Nederland won het protestantisme snel terrein. Hier was het vooral Calvijn wiens ideeën via Zwitserland en Frankrijk naar Nederland kwamen. En ondanks het huidige imago van strengheid en stijfheid heeft de calvinistische traditie geweldige muziek voortgebracht: de prachtige melodieën van de polyfone psalmen van Sweelinck. Parels van de calvinistische traditie met teksten die dicht tegen de bijbelteksten aanliggen.

Ook al moest de katholieke kerk er niets van hebben, toch bleef de reformatie niet zonder invloed op de katholieke muziek. Meer en meer werden in Franse katholieke kerken ‘grands motets’ uitgevoerd: polyfone muziek op letterlijke bijbelteksten begeleid door een orkest met een bijzondere samenstelling. De ‘grands motets’ waren weliswaar voluit katholieke composities, maar dan met een flinke protestantse inslag. Als de protestanten in die tijd er iets van mee hadden gekregen, hadden ze vanwege het gebruik van de letterlijke bijbeltekst er vast weinig tegenin kunnen brengen.

Mede dankzij ondersteuning vanuit de Waalse kerken in Nederland (die tot op de dag van vandaag in oude Nederlandse steden kerkdiensten in het Frans vieren) kon Cappella ad Fluvium een programma aanbieden waarin de beide religieuze stromingen samenkomen. Het werd een aantrekkelijke mix van Franstalige a capella-muziek en uitbundige muziek voor solisten, koor en een kruidig barokorkest. De componisten Sweelinck, Rameau, Charpentier en Lejeune stonden in dit programma centraal.

Het bijzondere aan Réforme en Révolte was dat het eigenlijk bijna twee projecten betrof. In de eerste versie zongen we de a capella-muziek (werken van Sweelinck en Lejeune) gecombineerd met een orgelmis van Couperin. In de tweede versie verbonden we dezelfde a capella-muziek met een aantal grands motets van Rameau en Charpentier, waaraan het instrumentaal ensemble Castello Consort en de solisten Gulian van Nierop (bariton), Daniel van Kessel (tenor), Gerben van der Werf (countertenor) en Bethany Shepherd (sopraan) meewerkten.

De concerten van de eerste versie vonden plaats op 18 juni 2017 in Arnhem en 2 juli 2017 in Amsterdam; die van de tweede versie op 21 oktober 2017 in Elst en 22 oktober 2017 in Den Haag.